× 

Klik in dit venster op
http://heiligen.net
om naar die site over te stappen.
Sluit het venster om te blijven.

welkom menu contact zoeken
KalenderOude testamentNieuwe testamentHeiligenKerkenAnders...
Gelijkenis van de zaaier (1500)   Verwijzingen

Klik op de pijl om de meditatie te beluisteren...  ...speel bestand af...

 

De kunstenaar heeft het klaargespeeld drie verhalen in één afbeelding samen te brengen. In het midden preekt Jezus vanuit de boot van Simon en Andreas. Op de voorgrond bevinden zich de toehoorders. Op de achtergrond de uitbeelding van het verhaal dat Jezus vertelt, de zaaier.

Opvallend is dat Jezus als enige een heiligenkransje heeft meegekregen. De mensen op de voorgrond hebben allen het hoofd bedekt, in tegenstelling tot Jezus en de beide volgelingen. Waarschijnlijk benadrukt de kunstenaar hiermee dat Jezus zich onderscheidde door zijn eenvoud en armoede.

We hadden verwacht dat ook de zaaier blootshoofds (en op blote voeten!) zou zijn weergegeven; hij is immers beeld van Jezus (of van God). Maar daar heeft de tekenaar niet voor gekozen. Of niet aan gedacht?

Het zaad valt op stenen (rotsgrond), wordt door vogels opgepikt en het valt op de groene grond. Niet afgebeeld zijn de distels en de dorens. Terwijl dat juist zo betekenisvol zou zijn geweest. Die distels en dorens verbeelden immers ‘de zorgen van de wereld en de begoochelingen van de rijkdom’. Komt dat beeld niet het meest overeen met de toehoorders die Jezus hier voor zich heeft? Rijk geklede, hoofse mensen. Of…? Of wil de tekenaar juist zeggen dat hij boven bij de zaaier die distels en dorens niet hoeft af te beelden, juist omdát die al te zien zijn in de toehoorders op de voorgrond?

Kijken we naar de gezichtsuitdrukkingen en het spel der handen . Het lijkt erop dat Jezus op zijn vingers aftelt: een mooie vondst. Kan zowel slaan op de achtereenvolgende opsomming van plekken waar het zaad terecht komt, alsook op het slot van zijn toespraak: dertig-, zestig- en honderdvoud.

Achter Jezus is Petrus herkenbaar aan zijn kale hoofd met haarkransje; hij luistert met open, ontvangende handen. Andreas naast hem heeft de handen gevouwen en vertoont een blijde trek om de mond. En de toehoorders op de voorgrond? De vrouw met de lange vlecht zit geknield met gevouwen handen. De anderen zijn met van alles bezig. De vrouwen naast en achter haar zijn met elkaar in gesprek, en maken met de handen en afwerend gebaar. Dat geldt ook voor de zittende man op de voorgrond. De staande man en de vrouw naast hem kijken wel in Jezus’ richting, maar of ze het woord in zich opnemen…?

Kom ik voor op deze afbeelding? Ik ga een voor een de personen na en stel me de vraag: Áls ik dat was…?’

[± 1500, houtsnede Bijbel Ludolf van Saksen, Nederland, Utrecht, Catherijneconvent. Dries van den Akker s.j. / 2007.01.24]

Verwijzingen
Matteus 13,01-23: Jaar A door het jaar 15e zo
Markus 04,01-20: -
Lukas 08,04-15: -
Door het jaar 03e week wo
Door het jaar 16e week wo, do, vr
Door het jaar 24e week za

© A. van den Akker s.j.
Deze pagina is het laatst gewijzigd op 4 mei 2018

Over beeldmeditaties Voorbereiding
Inrichting website Leeswijzer
Auteurs / Afb. Alle 435 meditaties
Ook interessant: www.heiligen.net