Overzicht HH  m Vertel verderm Contact

        De website met meer dan 435 beeldmeditaties        

WelkomVasten '14KalenderOude testamentNieuwe testamentHeiligenKerkenAnders...SJ-links
Eerst Elia (ca 1750)Verwijzingen

Klik op de pijl om de meditatie te beluisteren...  ...speel bestand af...

afb 

De kunstenaar heeft in het midden van zijn afbeelding een boom geplaatst. Zo brengt hij onderscheid aan tussen de personen links en rechts. Links zien we Johannes de Doper met lange afhangende haren, gekleed in een mantel van kameelhaar; de kop van de kameel zit nog onder aan zijn gewaad en bungelt ter hoogte van zijn voeten.

Matteus en Markus leggen er de nadruk op dat Johannes gekleed ging in een mantel van kameelhaar met een leren gordel om zijn lendenen (Matteus 03,04; Markus 01,06). Daarmee lijkt Johannes als twee druppels water op Elia. In het Oudtestamentische Bijbelboek 2 Koningen 01,08 beschrijven boden van de toenmalige koning een hun onbekende man die hun een voorspelling over de koning had gedaan: ‘Het was iemand met een harenmantel en een leren gordel om zijn middel.’ Toen zei de koning: “O, dan was het Elia!” Zo moeten ook wij bij de beschrijving van Johannes tot de conclusie komen dat hij als twee druppels water lijkt op Elia. Van Elia werd aangenomen dat hij aan de Messias vooraf zou gaan. Als in Johannes Elia dus is gekomen, mogen we in Jezus de Messias, de Christus, herkennen. Dat is precies wat Jezus aan zijn leerlingen antwoordt, wanneer zij vragen: ‘Waarom zeggen de Schriftgeleerden toch dat eerst Elia moet komen?’ (Matteus 17,10). Hij zegt dan: ‘Inderdaad, Elia komt eerst om alles te herstellen…’ Met andere woorden: Elia moet de weg vrijmaken voor de Messias. ‘Ik zeg u zelfs - zo gaat Jezus voort - Elia is reeds gekomen, maar zij hebben hem niet herkend, doch naar willekeur met hem gehandeld.’ Toen begrepen de leerlingen dat Jezus over Johannes de Doper had gesproken.

Consequent beeldt de kunstenaar áchter Johannes dus een lammetje af: dat is immers een verwijzing naar Christus. Volgens de evangelist Johannes wees de Doper op Christus met de woorden: ‘Zie het Lam Gods’ (Johannes 01,29.36). Zo gaat op de afbeelding Johannes inderdaad voor Christus uit. Zowel de blikrichting van het Lam als de vinger van Johannes’ rechter hand zijn op de hemel gericht. Daar ligt het initiatief van dit alles; daar ook ligt onze uiteindelijke bestemming.

Rechts van de boom bevinden zich de toehoorders. Op de voorgrond een zittende man die aandachtig luistert. Hij heeft de hand aan de kin. In de kunst is dat vaak een teken van overpeinzing, van overweldigd worden door de grote dingen van het leven die te denken geven. Zo te zien neemt hij de woorden van Johannes dus in zich op. Achter hem staat een man met een typische Jodenhoed op het hoofd. Het lijkt erop dat hij een kostbare bontmantel aanheeft. Naar zijn gezichtsuitdrukking te oordelen beleeft hij weinig plezier aan wat hij te horen krijgt. Zou dat komen omdat Johannes preekt dat mensen die veel hebben, moeten delen met mensen die weinig of niets hebben? Achter de twee mannen staan nog twee vrouwen. De vrouw achter de man met de hoed heeft meer aandacht voor haar buurvrouw dan voor Johannes. Of zou ze meteen commentaar geven op wat ze hoort? De achterste vrouw luistert met de armen over elkaar; ook vaak een houding van afweer.

Waar zou mijn plaats zijn op deze afbeelding? Welke houding zou ik aannemen?

[ca 1750, verguld houtreliëf. Frankrijk, Bretagne, Rumengol, Notre Dame. Dries van den Akker s.j./2012.11.30]

Verwijzingen
Matteus 17,10-13: -
Advent 2e week za
*
Matteus 03,01-04: Jaar A Advent 02e zo
Markus 01,02-06: Jaar B Advent 02e zo
*
Johannes 01,29: Jaar A Door het Jaar: 02e zo
Kersttijd: 03 januari

© A. van den Akker s.j.
Deze pagina is het laatst gewijzigd op 31 mrt 2013

Over beeldmeditaties Voorbereiding op een meditatie Inrichting website Leeswijzer Verantwoording
Bezoek ook eens www.heiligen.net. Interessant!